“ಸಮರ್ಥ ಸಂಚಾಲಕ – ಸಮರ್ಥ ಸಂಘಟನೆ – ಸಮೃದ್ಧ ಸಮಾಜ”
ಪರಿಚಯ
ಯಾವುದೇ ಕುಟುಂಬ, ಸಂಘಟನೆ, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ, ಸೇವಾ ಸಂಘ, ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಯಶಸ್ಸು ಅದರ ಸಂಚಾಲಕರ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸಂಚಾಲಕ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಸಭೆ ನಡೆಸುವ ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ಹಂಚುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ. ಆತನು ದಾರ್ಶನಿಕ, ಯೋಜನಾಕಾರ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ, ಪ್ರೇರಕ, ಸಮನ್ವಯಕಾರ, ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರಕ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವದ ನಾಯಕ ಆಗಿರಬೇಕು.
ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಸಂಚಾಲಕ ನೂರಾರು ಜನರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒಂದೇ ಗುರಿಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಲ್ಲನು. ಆದರೆ ದುರ್ಬಲ ಸಂಚಾಲಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನೂ ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ “ಸಂಚಾಲಕರ ಅಭಿಯಾನ” ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಸಂಚಾಲಕರ ಅಭಿಯಾನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ
ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮ, ನಗರ, ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ನೈತಿಕತೆ, ಜ್ಞಾನ, ಸೇವೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಸಂಚಾಲಕರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು.
ಧ್ಯೇಯ
ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಘಟನೆಗೆ ಸಮರ್ಥ ಸಂಚಾಲಕರನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸಮಾಜವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು.
ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು
1. ಉತ್ತಮ ನಾಯಕತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣ
ನಾಯಕನಾಗುವುದು ಸುಲಭ.
ಆದರೆ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸುವ ನಾಯಕನಾಗುವುದು ಕಷ್ಟ.
ಸಂಚಾಲಕರ ಅಭಿಯಾನ ಉತ್ತಮ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.
2. ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು
ಬಹುತೇಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲ.
ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತವೆ.
ಉತ್ತಮ ಸಂಚಾಲಕ ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ.
3. ಸಮಾಜಸೇವೆ
ಸಂಚಾಲಕನ ಮೊದಲ ಕರ್ತವ್ಯ
“ನನಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ…
ಸಮಾಜಕ್ಕಾಗಿ.”
4. ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನಿಗೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡುವುದು.
ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು.
5. ಪಾರದರ್ಶಕತೆ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿರ್ಧಾರ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪಾಯಿ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯೋಜನೆ
ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸದ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು.
ಒಬ್ಬ ಆದರ್ಶ ಸಂಚಾಲಕನ ಗುಣಗಳು
ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ
ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಸಮಯಪಾಲನೆ
ತಡವಾಗಿ ಬರುವ ಸಂಚಾಲಕ
ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮಯವನ್ನೇ ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಕೇಳುವ ಗುಣ
ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಚಾಲಕ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಹೆಚ್ಚು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಸಮಾನತೆ
ಯಾರ ಮೇಲೂ ಪಕ್ಷಪಾತ ಇಲ್ಲ.
ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬ.
ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವ
ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ.
ಸೇವೆಗಾಗಿ ಕೆಲಸ.
ಶಿಸ್ತು
ಸಂಚಾಲಕನ ಜೀವನವೇ
ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪಾಠಪುಸ್ತಕ.
ದೂರದೃಷ್ಟಿ
ಇಂದಿನ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ.
ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನೂ ನೋಡುವ ಶಕ್ತಿ.
ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ
ಸಮಸ್ಯೆ ಬಂದಾಗ ಓಡುವವನು ಸಂಚಾಲಕನಲ್ಲ.
ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವವನೇ ನಿಜವಾದ ಸಂಚಾಲಕ.
ಸಂಚಾಲಕರ ಪ್ರಮುಖ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು
- ಗುರಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು.
- ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದು.
- ಕಾರ್ಯ ಹಂಚಿಕೆ.
- ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ತರಬೇತಿ.
- ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಮರ್ಪಕ ಬಳಕೆ.
- ಹಣಕಾಸಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ.
- ಸಂಘಟನೆಯ ಗೌರವ ಕಾಪಾಡುವುದು.
- ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯ ಬೆಳೆಸುವುದು.
- ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು.
- ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸುವುದು.
ಸಂಚಾಲಕರ ತಪ್ಪುಗಳು
- ಅಹಂಕಾರ
- ಪಕ್ಷಪಾತ
- ಸ್ವಾರ್ಥ
- ಹಣದ ದುರುಪಯೋಗ
- ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುವುದು
- ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದು
- ಟೀಕೆ ಸಹಿಸದಿರುವುದು
- ಯೋಜನೆಯಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸ
- ಕೋಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರ
- ಅಧಿಕಾರ ದುರುಪಯೋಗ
ಉತ್ತಮ ಸಂಚಾಲಕರ 25 ಅಭ್ಯಾಸಗಳು
- ಪ್ರತಿದಿನ ಓದುವುದು.
- ಹೊಸ ವಿಷಯ ಕಲಿಯುವುದು.
- ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಮಾತನಾಡುವುದು.
- ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಭೆ ನಡೆಸುವುದು.
- ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು.
- ವಾರದ ಗುರಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು.
- ಕೆಲಸದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು.
- ಸದಸ್ಯರ ಸಲಹೆ ಕೇಳುವುದು.
- ಜನರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು.
- ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
- ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತಂಡಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದು.
- ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಹೊರುವುದು.
- ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡುವುದು.
- ನಿರಂತರ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವುದು.
- ಹಣಕಾಸು ದಾಖಲಾತಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.
- ಸಂಘಟನೆಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದು.
- ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸುವುದು.
- ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದು.
- ಯುವಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು.
- ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಾಯಕತ್ವದ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.
- ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು.
- ಜನರೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುವುದು.
- ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ವರದಿ ನೀಡುವುದು.
- ಸಣ್ಣ ಯಶಸ್ಸನ್ನೂ ಆಚರಿಸುವುದು.
- ಸದಾ ಕಲಿಯುವ ಮನೋಭಾವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾಲಕರ ಪಾತ್ರ
ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರ
- ಶಾಲೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
- ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಮನ್ವಯ.
- ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ.
- ಪೋಷಕರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ.
ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರ
- ರೈತರ ಗುಂಪು ರಚನೆ.
- ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪರಿಚಯ.
- ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕ.
- ಸಹಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ಕೈಗಾರಿಕೆ
- ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
- ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.
- ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣೆ.
- ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
- ಸೇವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು.
- ಮೌಲ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ.
- ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಮರಸ್ಯ.
- ಮಾನವೀಯತೆ ಬೆಳೆಸುವುದು.
ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು
- ಸದಸ್ಯರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.
- ಪಾರದರ್ಶಕ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ.
- ಲಾಭದ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ.
- ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯೋಜನೆ.
ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು
- ನಾಯಕತ್ವ ತರಬೇತಿ.
- ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನ.
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಷಣ.
- ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆ.
- ಸಂಘರ್ಷ ನಿವಾರಣೆ.
- ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ.
- ಕಾನೂನು ಅರಿವು.
- ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆ.
- ಯೋಜನಾ ನಿರ್ವಹಣೆ.
- ಸಂವಹನ ಕೌಶಲ್ಯ.
ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಲಾಭಗಳು
- ಬಲಿಷ್ಠ ಸಂಘಟನೆಗಳು.
- ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಆಡಳಿತ.
- ಕಡಿಮೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ.
- ವೇಗವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.
- ಉತ್ತಮ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ.
- ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು.
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ.
- ಯುವ ನಾಯಕತ್ವ ಬೆಳವಣಿಗೆ.
- ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ.
- ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಗತಿ.
ಅಭಿಯಾನದ ಘೋಷಣೆಗಳು
- “ಸಂಚಾಲಕ ಬಲವಾದರೆ ಸಂಘಟನೆ ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.”
- “ಸೇವೆಯೇ ಸಂಚಾಲಕನ ನಿಜವಾದ ಗುರುತು.”
- “ನಾಯಕತ್ವ ಅಧಿಕಾರವಲ್ಲ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ.”
- “ಸಮನ್ವಯವೇ ಯಶಸ್ಸಿನ ಗುಟ್ಟು.”
- “ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸಂಚಾಲಕ – ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಸಮಾಜ.”
- “ಸಮರ್ಥ ಸಂಚಾಲಕರು ದೇಶದ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಪತ್ತು.”
- “ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಚಾಲಕ ನೂರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಲ್ಲನು.”
- “ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸವೇ ಸಂಚಾಲಕನ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡವಾಳ.”
ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ
ಪ್ರಥಮ ಹಂತ: ಸಂಚಾಲಕರ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿ.
ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತ: ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ನಾಯಕತ್ವ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣಾ ತರಬೇತಿ.
ತೃತೀಯ ಹಂತ: ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ತಂಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಸೇವಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ.
ಚತುರ್ಥ ಹಂತ: ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಅನುಭವ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಚಾಲಕರಿಗೆ ಗೌರವ.
ಸಮಾರೋಪ
ಸಂಚಾಲಕ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹುದ್ದೆ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ; ಅವನು ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸಿ, ತಂಡವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ. ಒಂದು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರದವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯಶಸ್ವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿಂದೆ ಸಮರ್ಥ ಸಂಚಾಲಕರ ಶ್ರಮ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾಭಾವ ಇರುತ್ತದೆ.
“ಸಂಚಾಲಕರ ಅಭಿಯಾನ” ಕೇವಲ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿರದೆ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ, ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ, ಸೇವಾಮನೋಭಾವದ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ಸಂಚಾಲಕರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಜನಜಾಗೃತಿ ಚಳವಳಿಯಾಗಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಾಮ, ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಂಚಾಲಕರು ಬೆಳೆಯುವಾಗ, ಸಂಘಟನೆಗಳು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗುತ್ತವೆ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದೃಢವಾದ ಅಡಿಪಾಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.