ಅಂತರಂಗದ ಶುದ್ಧೀಕರಣದತ್ತ ಒಂದು ಪಯಣ
ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ ಊರಿಗೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ವ್ಯಕ್ತಿಗೊಂದು ನಿಲುವು. ದಿನಕಳೆದಂತೆ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಸಿಲುಕಿ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲದ ಮಹಾಪೂರವೇ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ. ನಮ್ಮದೇ ಆದ ‘ಸ್ವದೇಶಿ ವಿದ್ಯೆ’ಯನ್ನು ಮರೆತು, ಪರಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಮಾರುಹೋದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಬದುಕಿಗೆ ಬೇಕಾದ ನಿಜವಾದ ಸಂಸ್ಕಾರ ದೂರವಾಗಿ ಬದುಕು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಮರುಚಿಂತನೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ದೇವರು: ಕೃತಜ್ಞತೆಯೇ ಪರಮ ಪೂಜೆ
ದೇವರಿದ್ದಾನೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ತರ್ಕಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದದ್ದು ಈ ಸೃಷ್ಟಿ. ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಆಕಾಶ ಎಂಬ ಪಂಚಭೂತಗಳು ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹವೂ ಈ ಪಂಚಭೂತಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕೃತಿ ಅಥವಾ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸದಾ ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿರುವುದೇ ನಾವು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಪೂಜೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು ನಮಗಾಗಿ, ದೇವರಿಗಲ್ಲ
ದೇವರಿಗೆ ಭವ್ಯವಾದ ಗುಡಿ-ಗೋಪುರಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಮಾನವನಾದ ನಮಗೆ ಅವುಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಉನ್ನತ ಆದರ್ಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಸುಖ-ಶಾಂತಿ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಬದುಕು ನಡೆಸಲು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ವಾತಾವರಣ ಬೇಕು. ವ್ಯಕ್ತ ಬದುಕಿನ ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೊಳೆದು, ಅವ್ಯಕ್ತ ಜೀವನದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ದೇವಾಲಯಗಳು ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮವಷ್ಟೇ.
ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ
ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ಅಗತ್ಯವಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನೂ ತನ್ನ ಅಂತರಾತ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ದೈವಿಕ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಪೂರ್ಣ ಅರ್ಹನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರ ಬೇಕಿಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಮನದೊಳಗಿನ ಕಲ್ಮಶಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ, ಶಾಶ್ವತ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಯೂ ಈ ಚಿಂತನೆಗೆ ಅರ್ಹವೇ.
ಪೂಜೆಯ ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸು
ಪೂಜೆ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ನಾವು ಮೂರು ವಿಧಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು:
ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವವರು.
ಯಾವುದೇ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವವರು.
ನಿತ್ಯ ನಿರಂತರ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವವರು.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವವರೇ ಶ್ರೇಷ್ಠರು. ಈ ನಿರಂತರತೆಯೇ ನಿಜವಾದ ತಪಸ್ಸು, ಇದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದರೂ ಬದುಕಿನ ಪರಮ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಯಕೆಗಿಂತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಲೇಸು
ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಒಂದೇ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ. ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಬಯಕೆಗಳು ಸ್ವಾರ್ಥದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ “ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಳಿತಾಗಲಿ” ಎಂಬ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ ಆ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ.
ತೀರ್ಮಾನ: ದೇವರಿಗೆ ನಾವು ಮಾಡುವ ಊಟ-ಉಪಚಾರಗಳ ಹಂಗಿಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ನಾವು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು. ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಿಮರ್ಶೆಗೊಳಗಾಗಬೇಕು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆಗಲೇ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮವು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಜೀವಂತ ಶವವಾಗಿಸದೆ, ಚೈತನ್ಯದಾಯಕ ಜೀವನದತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯ.