ಜೀವನವನ್ನು ಕೇವಲ ಸಾಗಿಸುವುದಲ್ಲ — ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಜಾಗೃತಿ ಚಳುವಳಿ
ಮಾನವನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಕುಟುಂಬ ಕಟ್ಟುತ್ತಾನೆ, ವೃದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ದಿನ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ತೊರೆದು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ — “ನಾನು ಬದುಕುವುದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಕಲಿತೇನಾ?”
ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿದ್ಯೆ ಇದೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಜ್ಞಾನ ಇದೆ, ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಚಾತುರ್ಯ ಇದೆ, ಪದವಿ ಇದೆ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಇದೆ; ಆದರೆ ಮನಶಾಂತಿ ಇಲ್ಲ, ಸಂತೋಷ ಇಲ್ಲ, ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ, ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಸೌಹಾರ್ದ ಇಲ್ಲ, ಒಳಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ ಇಲ್ಲ.
ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ — ಮಾನವನು ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದಾನೆ, ಆದರೆ ಜೀವನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂಬ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತಿಲ್ಲ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಲದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮಹತ್ತರ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೇ:
“ಬದುಕುವ ಕಲೆ ವಿದ್ಯೆ ಅಭಿಯಾನ”
ಅಭಿಯಾನದ ಮೂಲ ಅರ್ಥ
“ಬದುಕುವ ಕಲೆ” ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಉಸಿರಾಡುವುದು ಅಲ್ಲ.
ಅದು:
- ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲೂ ಸಮಚಿತ್ತದಿಂದ ನಿಲ್ಲುವುದು,
- ಸುಖದಲ್ಲೂ ಮಿತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು,
- ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು,
- ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು,
- ದೇಹವನ್ನು ಶಿಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು,
- ಆತ್ಮವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು,
- ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತನಾಗುವುದು,
- ಸಾರ್ಥಕ ಅಂತ್ಯದ ಬದುಕು ನಡೆಸುವುದು.
ಅಂದರೆ ಮಾನವನಿಗೆ ‘ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕು?’ ಎಂಬ ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದೇ ಬದುಕುವ ಕಲೆ ವಿದ್ಯೆ.
ಏಕೆ ಈ ಅಭಿಯಾನ ಅಗತ್ಯ?
1. ವಿದ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ — ಜೀವನ ಜ್ಞಾನ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ
ಇಂದು ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ಕಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ:
- ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ಹೇಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು?
- ನೋವು ಬಂದಾಗ ಹೇಗೆ ಸಹಿಸಬೇಕು?
- ವಿಫಲತೆ ಬಂದಾಗ ಹೇಗೆ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲಬೇಕು?
- ಹಣ ಇದ್ದರೂ ಅಹಂಕಾರ ಬಾರದಂತೆ ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕು?
- ಸಂಬಂಧಗಳು ಮುರಿಯದಂತೆ ಹೇಗೆ ಮಾತಾಡಬೇಕು?
ಹೀಗಾಗಿ ಪದವಿದಾರರು ಬಹಳರು — ಆದರೆ ಬದುಕನ್ನು ಗೆದ್ದವರು ಕಡಿಮೆ.
2. ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ ಸಮಾಜ
ಇಂದು:
- ಡಿಪ್ರೆಶನ್,
- ಆತಂಕ,
- ಭಯ,
- ಏಕಾಂತ,
- ಕೋಪ,
- ಅಸಹನೆ,
- ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಮನೋಭಾವ
ಇವು ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ.
ಕಾರಣ — ಬದುಕಿನ ಒಳತಂತ್ರ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.
3. ಹಣವಿದ್ದರೂ ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲ
ಅನೇಕರು:
- ದೊಡ್ಡ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ,
- ವಾಹನ ಖರೀದಿಸಿದ್ದಾರೆ,
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ,
ಆದರೂ ರಾತ್ರಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿ ನಿದ್ರೆ ಇಲ್ಲ.
ಇದರಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟ — ಬದುಕಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಣದಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಮನೋಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.
4. ಸಂಬಂಧಗಳು ಒಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾಲ
ಇಂದು:
- ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಅಂತರ,
- ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ,
- ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರ್ಥ,
- ಸ್ನೇಹದಲ್ಲೂ ನಂಬಿಕೆ ಕೊರತೆ.
ಇದು ಬದುಕುವ ಸಂಸ್ಕಾರ ವಿದ್ಯೆಯ ಕೊರತೆ.
ಬದುಕುವ ಕಲೆ ವಿದ್ಯೆ ಅಭಿಯಾನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು
೧. ಮಾನವನಿಗೆ ಮನಶಾಂತಿ ಕಲಿಸುವುದು
ಮನಸ್ಸು ಅಲೆಮಾಲೆಯಾಗದಂತೆ:
- ಧ್ಯಾನ,
- ಮೌನ,
- ಉಸಿರಾಟ ನಿಯಂತ್ರಣ,
- ಆತ್ಮಚಿಂತನೆ,
- ಕ್ಷಮಾಭಾವ
ಇವುಗಳನ್ನು ಜನರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು.
೨. ಮೌಲ್ಯಯುತ ಬದುಕಿನ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವುದು
ಈ ಅಭಿಯಾನ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು:
- ಸತ್ಯ
- ಅಹಿಂಸೆ
- ದಯೆ
- ತ್ಯಾಗ
- ನಿಯಮ
- ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ
- ಕೃತಜ್ಞತೆ
- ಸಹನೆ
ಇವೇ ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ಅಲಂಕಾರಗಳು.
೩. ದೇಹ–ಮನ–ಆತ್ಮ ಸಮತೋಲನ ಕಲಿಸುವುದು
ಮಾನವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರೋಗ್ಯ ಹೊಂದಬೇಕಾದರೆ:
- ದೇಹಕ್ಕೆ ಶಿಸ್ತು,
- ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ,
- ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಪವಿತ್ರತೆ
ಮೂರೂ ಬೇಕು.
ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಹೊಂದಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಣವೇ ಈ ಅಭಿಯಾನ.
೪. ದುಃಖವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವುದು
ಜೀವನದಲ್ಲಿ:
- ನಷ್ಟ,
- ರೋಗ,
- ಅವಮಾನ,
- ವಿಫಲತೆ,
- ಮರಣವಿಯೋಗ
ಬರುತ್ತವೆ.
ಇವುಗಳಿಂದ ಕುಸಿಯದೆ ನಿಲ್ಲುವ ಶಕ್ತಿ — ಬದುಕುವ ಕಲೆ.
೫. ಸಮಾಜಮುಖಿ ಜೀವನ ರೂಪಿಸುವುದು
“ನಾನೇನು ಪಡೆಯಲಿ?” ಎನ್ನುವ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ
“ನಾನೇನು ಕೊಡಲಿ?” ಎನ್ನುವ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಕರೆತರುವುದು.
ಈ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಬೇಕಾದ ಬದುಕಿನ 12 ಮಹಾ ಪಾಠಗಳು
1. ಸಮಯದ ಮೌಲ್ಯ
ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣ ಅಮೂಲ್ಯ.
2. ಮಾತಿನ ಮೌಲ್ಯ
ಒಂದು ಮಾತು ಜೀವ ಉಳಿಸಬಹುದು, ಒಂದು ಮಾತು ಜೀವ ಒಡೆಯಬಹುದು.
3. ಆಹಾರದ ಶಿಸ್ತು
ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕೂ ಸಂಸ್ಕಾರ ಬೇಕು.
4. ಕೋಪ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಕೋಪ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ನಾಶವನ್ನು ವರ್ಷಗಳು ಸರಿಪಡಿಸಲಾರವು.
5. ಹಣದ ಮಿತಿ
ಹಣ ಸೇವಕವಾಗಿರಲಿ, ಮಾಲಿಕವಾಗಬಾರದು.
6. ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸುವ ಕಲೆ
ವಿಜಯಕ್ಕಿಂತ ಸಂಬಂಧ ದೊಡ್ಡದು.
7. ವಿಫಲತೆಯಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವ ಮನೋಬಲ
8. ಸರಳ ಜೀವನ
9. ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವ
10. ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಮೌನ
11. ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ಕರಣೆ
12. ಮರಣ ಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ಥಕತೆ
ಅಭಿಯಾನ ಹೇಗೆ ನಡೆಸಬಹುದು?
ಗ್ರಾಮದಿಂದ ನಗರವರೆಗೆ ಬದುಕಿನ ತರಗತಿಗಳು
- ಬದುಕಿನ ಪಾಠ ಶಿಬಿರಗಳು
- ಕುಟುಂಬ ಸಂವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು
- ಯುವಕರಿಗೆ ಮನಶಕ್ತಿ ತರಬೇತಿ
- ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಚಿಂತನೆ
- ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ
ದೇವಾಲಯ, ಶಾಲೆ, ಸಂಘ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು
“ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕು?” ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ಜಾಗೃತಿ.
ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಬದುಕಿನ ಸೂತ್ರ
ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ, ವಾಟ್ಸಾಪ್, ಪುಸ್ತಕ, ಪೋಸ್ಟರ್ ಮೂಲಕ.
ಬದುಕು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪರಿಚಯ
ಒಳ್ಳೆಯ ಬದುಕಿನಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಬೆಳಕಾದವರ ಉದಾಹರಣೆ.
ಈ ಅಭಿಯಾನದಿಂದ ಆಗುವ ಮಹಾ ಫಲಗಳು
- ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನೋಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ಕುಟುಂಬ ಕಲಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ಯುವಕರಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ಸಿಗುತ್ತದೆ
- ಮನಶಾಂತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ
- ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಹನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ
- ಸ್ವಾರ್ಥ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ಮಾನವೀಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ
- ಧಾರ್ಮಿಕತೆ ಬದುಕಿನೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ
ಜಗತ್ತಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಮಹಾ ಸಂದೇಶ
ಬದುಕು ಉಚಿತವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ;
ಆದರೆ ಸಾರ್ಥಕ ಬದುಕು ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಕಲೆ.
ಉಸಿರಿರುವವನು ಜೀವಿ;
ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬದುಕುವವನು ಮಾನವ.
ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಶಾಲೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ;
ಆದರೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಶಾಲೆ ಬೇಕು — ಅದೇ ಬದುಕುವ ಕಲೆ ವಿದ್ಯೆ ಅಭಿಯಾನ.
ಅಭಿಯಾನದ ಘೋಷಣೆಗಳು
- ಬದುಕು ಇದೆ ಎಂದರೆ ಸಾಕಲ್ಲ, ಬದುಕಿನ ಕಲೆ ಇರಬೇಕು
- ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಬೇಡಿ, ಜೀವನ ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸಿ
- ಮನಸ್ಸು ಗೆದ್ದವನೇ ಲೋಕ ಗೆಲ್ಲುವನು
- ಬದುಕಲು ಜನಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಜಾಗೃತಿಯಿಂದ ಬದುಕೋಣ
- ವಿದ್ಯೆ ಪದವಿಗೆ ಅಲ್ಲ, ಬದುಕಿಗೆ ಬೇಕು
ಉಪಸಂಹಾರ
“ಬದುಕುವ ಕಲೆ ವಿದ್ಯೆ ಅಭಿಯಾನ” ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಉಪನ್ಯಾಸ ವಿಷಯವಲ್ಲ; ಇದು ಮಾನವಕುಲವನ್ನು ಮಾನವೀಯತೆಯತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಪರಿವರ್ತನಾ ಮಹಾಯಜ್ಞ.
ಇಂದು ಮಾನವನಿಗೆ ಅನ್ನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು ಮನಶಾಂತಿ; ಹಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು ಜೀವನಜ್ಞಾನ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಾಲೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇವಾಲಯ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಘ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಈ ಅಭಿಯಾನ ಮೊಳಗಬೇಕು:
“ಬದುಕುವುದನ್ನು ಕಲಿಯೋಣ — ಬದುಕನ್ನು ಬೆಳಗಿಸೋಣ.”