ಜಲವೇ ಜೀವನ. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ, ಕೃಷಿಗೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ, ಪರಿಸರಕ್ಕೆ – ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ನೀರು ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಗರ್ಭ ಜಲಮಟ್ಟ ಕುಸಿತ, ಮಳೆ ನೀರಿನ ವ್ಯರ್ಥ ಹರಿವು, ಬಾವಿ-ಕೊಳಗಳ ಒಣಗುವಿಕೆ, ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ “ಜಲಮರುಪೂರಣ ಅಭಿಯಾನ”.
ಜಲಮರುಪೂರಣ ಎಂದರೆ ಮಳೆಯ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಮರಳಿ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡುವುದು. ಇದರಿಂದ ಭೂಗರ್ಭ ಜಲಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಬಾವಿಗಳು ತುಂಬುತ್ತವೆ, ಕೆರೆಗಳು ಜೀವಂತವಾಗುತ್ತವೆ, ಕೃಷಿಗೆ ನೀರು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಜಲಮರುಪೂರಣದ ಅಗತ್ಯ ಏಕೆ?
ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಜಲಮರುಪೂರಣ ಬಹಳ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ:
- ಮಳೆ ಬಂದರೂ ನೀರು ನೇರವಾಗಿ ರಸ್ತೆ, ಕಾಲುವೆ, ನದಿ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.
- ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ನೀರು ಸೇರುವ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
- ಮನೆ, ಕಟ್ಟಡ, ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ನೆಲ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
- ಹಳೆಯ ಬಾವಿ, ಕೆರೆ, ಹೊಂಡಗಳು ನಾಶವಾಗಿವೆ.
- ಅತಿಯಾಗಿ ಬೋರ್ವೆಲ್ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಭೂಗರ್ಭ ಜಲಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ.
- ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಜಲಮರುಪೂರಣ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ:
- ಬಾವಿಗಳು ಒಣಗುತ್ತವೆ
- ಕೃಷಿ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ
- ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ
- ಭೂಮಿಯೊಳಗಿನ ನೀರು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬರದ ಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ
ಜಲಮರುಪೂರಣ ಅಭಿಯಾನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು
- ಮಳೆನೀರನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗದಂತೆ ಉಳಿಸುವುದು.
- ಭೂಗರ್ಭ ಜಲಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
- ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆ, ಶಾಲೆ, ದೇವಾಲಯ, ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ನಗರದಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದು.
- ಹಳೆಯ ಬಾವಿ, ಕೆರೆ, ಹೊಂಡ, ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದು.
- ಜನರಲ್ಲಿ “ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸೋಣ” ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸುವುದು.
- ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.
ಜಲಮರುಪೂರಣ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನಗಳು
1. ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ
ಮನೆಯ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಗೆ ಬೀಳುವ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಪೈಪ್ ಮೂಲಕ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಹೊಂಡಕ್ಕೆ ಹರಿಸುವುದು.
ಇದರಿಂದ:
- ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ತೋಟಕ್ಕೆ ನೀರು ಸಿಗುತ್ತದೆ
- ಭೂಗರ್ಭಕ್ಕೆ ನೀರು ಸೇರುತ್ತದೆ
2. ರೀಚಾರ್ಜ್ ಹೊಂಡ
ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಅಥವಾ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಂಡ ತೋಡಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು, ಮರಳು, ಜಲ್ಲಿಯನ್ನು ತುಂಬಿ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಹರಿಸಬಹುದು. ಈ ನೀರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
3. ಬೋರ್ವೆಲ್ ರೀಚಾರ್ಜ್
ಮಳೆನೀರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬೋರ್ವೆಲ್ ಬಳಿ ಇರುವ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಗುಂಡಿಗೆ ಹರಿಸುವುದು. ಇದರಿಂದ ಒಣಗುತ್ತಿರುವ ಬೋರ್ವೆಲ್ಗೂ ಜೀವ ಬರುತ್ತದೆ.
4. ಹಳೆಯ ಬಾವಿಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ
ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಳೆಯ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಮಳೆನೀರು ಸೇರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು.
5. ಕೆರೆ, ಕೊಳ, ಹೊಂಡಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಗ್ರಾಮದ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಆಳಗೊಳಿಸಿ, ಮಣ್ಣನ್ನು ತೆಗೆದು, ಮಳೆನೀರು ಸೇರುವ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು.
6. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಜಲಮರುಪೂರಣ
- ಹೊಲದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಹೊಂಡ ಮಾಡುವುದು
- ಮಳೆನೀರು ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮೇರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು
- ಚೆಕ್ಡ್ಯಾಂ, ಮಣ್ಣುಬಂಧ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು
- ಮರ ನೆಡುವುದು
ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಲಮರುಪೂರಣ ಅಭಿಯಾನ
ಒಂದು ಗ್ರಾಮವೇ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಈ ಅಭಿಯಾನ ಕೈಗೊಂಡರೆ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯ.
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಕಾರ್ಯಗಳು:
- ಪ್ರತೀ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ
- ಪ್ರತೀ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಹೊಂಡ
- ದೇವಾಲಯ, ಸಮುದಾಯ ಭವನಗಳ ಬಳಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ
- ಹಳೆಯ ಕೆರೆ, ಬಾವಿಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣ
- ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಂದ ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಶ್ರಮದಾನ
- ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು “ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ದಿನ” ಆಚರಣೆ
ಗ್ರಾಮದ ಮಕ್ಕಳು, ಯುವಕರು, ಮಹಿಳೆಯರು, ರೈತರು – ಎಲ್ಲರೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಮರುಪೂರಣ
ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಲು:
- ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಬೇಕು.
- ಶಾಲೆ, ಕಚೇರಿ, ಮಾಲ್, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ರೀಚಾರ್ಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.
- ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆನೀರು ಹೊಂಡ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.
- ರಸ್ತೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನೀರು ಭೂಮಿಗೆ ಸೇರುವ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
- ಮಳೆನೀರು ನೇರವಾಗಿ ಕಾಲುವೆಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು.
ಜಲಮರುಪೂರಣ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಪಾತ್ರ
ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ:
- ನೀರಿನ ಮಹತ್ವ ಬೋಧಿಸಬೇಕು
- ವ್ಯರ್ಥ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು
- ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು
- “ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ – ಒಂದು ಮರ” ಅಭಿಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು
- ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಪ್ರಬಂಧ, ಭಾಷಣ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮೂಲಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಬೇಕು
ಇಂದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಸಿದರೆ ನಾಳೆ ಸಮಾಜ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಜಲಮರುಪೂರಣ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳ ಪಾತ್ರ
ದೇವಾಲಯಗಳು ಕೇವಲ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳವಲ್ಲ; ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲೂ:
- ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು
- ದೇವಾಲಯದ ಬಾವಿ ಅಥವಾ ಹೊಂಡವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು
- ಭಕ್ತರಿಗೆ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದೇಶ ನೀಡಬೇಕು
- ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮರ ನೆಡಬೇಕು
- ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜಲಮರುಪೂರಣ ಶ್ರಮದಾನ ಅಭಿಯಾನ ನಡೆಸಬೇಕು
ಜಲಮರುಪೂರಣದಿಂದ ಆಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಪರಿಸರದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
- ಭೂಗರ್ಭ ಜಲಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ
- ಬರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ
- ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ
ಕೃಷಿಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
- ರೈತರಿಗೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನೀರು ಸಿಗುತ್ತದೆ
- ಬೆಳೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ
- ಬೋರ್ವೆಲ್ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
- ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ನೀರಿಗಾಗಿ ಹಣ ಖರ್ಚು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ಮನೆಯ ತೋಟ, ಹೂವು, ಗಿಡಗಳಿಗೆ ನೀರು ಸಿಗುತ್ತದೆ
ಸಮಾಜದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
- ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಜಗಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ಜನರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ
- ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ
ಜಲಮರುಪೂರಣ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಘೋಷಣೆಗಳು
- “ಪ್ರತಿ ಹನಿ ನೀರು – ಭವಿಷ್ಯದ ಧನ”
- “ಮಳೆನೀರು ಉಳಿಸೋಣ, ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿ ಕೊಡೋಣ”
- “ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸುವವನೇ ನಾಳೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವವನು”
- “ಒಂದು ಮನೆ – ಒಂದು ಮಳೆನೀರು ಹೊಂಡ”
- “ಜಲಮರುಪೂರಣವೇ ಬರ ನಿವಾರಣೆಯ ಮಾರ್ಗ”
- “ಇಂದು ನೀರು ಉಳಿಸಿ, ನಾಳೆ ಬದುಕು ಉಳಿಸಿ”
ಒಂದು ಆದರ್ಶ ಜಲಮರುಪೂರಣ ಯೋಜನೆ
ಒಂದು ಗ್ರಾಮ ಅಥವಾ ಶಾಲೆ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬಹುದು:
- ಮಳೆನೀರು ಎಷ್ಟು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವುದು.
- ನೀರು ಹರಿಯುವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು.
- ರೀಚಾರ್ಜ್ ಹೊಂಡ, ಟ್ಯಾಂಕ್, ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು.
- ಹಳೆಯ ಬಾವಿ, ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು.
- ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಶ್ರಮದಾನ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಪಡೆಯುವುದು.
- ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.
ನಾವು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು:
- ಮನೆ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಯ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದು
- ನೀರು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು
- ಬಾವಿ, ಹೊಂಡ, ಕೆರೆಗಳ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು
- ಮರ ನೆಡಬಹುದು
- ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಬಹುದು
- ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಜಲಮರುಪೂರಣ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು
ಸಮಾಪನ
ಜಲಮರುಪೂರಣ ಅಭಿಯಾನ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಲಸವಲ್ಲ; ಇದು ಭವಿಷ್ಯ ಉಳಿಸುವ ಮಹತ್ತರ ಚಳವಳಿ. ಇಂದು ನಾವು ಮಳೆನೀರನ್ನು ಉಳಿಸಿದರೆ, ನಾಳೆ ನೀರಿಗಾಗಿ ಅಲೆದಾಡಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆ, ಶಾಲೆ, ದೇವಾಲಯ, ಗ್ರಾಮ, ನಗರ – ಎಲ್ಲೆಡೆ ಜಲಮರುಪೂರಣ ನಡೆದರೆ ಭೂಮಿ ಹಸಿರಾಗುತ್ತದೆ, ಬಾವಿಗಳು ತುಂಬುತ್ತವೆ, ರೈತರು ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಾರೆ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿ ಬರುತ್ತದೆ.
“ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು.”
ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದೇ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡೋಣ:
“ಮಳೆನೀರಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹನಿಯನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ; ಜಲಮರುಪೂರಣ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತೇವೆ.”