ಭಾರತೀಯ ಆತ್ಮೀಯತೆ – ಸಂಸ್ಕೃತಿ – ಸಂಗೀತ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಮಹಾಯಜ್ಞ

“ಸಂಗೀತವು ದೇವರನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಸೇತುವೆ” ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕೇವಲ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಕಲೆ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹಾಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನಾದಸ್ವರ, ವೀಣೆ, ಮೃದಂಗ, ಭಜನೆ, ವೇದಪಠಣ, ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಧ್ವನಿ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಈ ಪವಿತ್ರ ಪರಂಪರೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುವ ಮಹತ್ತರ ಚಳುವಳಿಯೇ “ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶಿಯ ಸಂಗೀತ ಅಭಿಯಾನ”.

ಅಭಿಯಾನದ ಮಹತ್ವ

1. ದೇವಾಲಯಗಳ ಪವಿತ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚುವುದು

ದೇಶಿಯ ಸಂಗೀತವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಮಧುರವಾದ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ ಕೇಳಿದರೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ತುಂಬುತ್ತದೆ.

2. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರಕ್ಷಣೆ

ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಮ್ಮ ಪಾರಂಪರಿಕ ಸಂಗೀತ ಮರೆತು ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ದೇವಾಲಯಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಶಿಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಉಳಿಸಿದರೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ.

3. ಯುವಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ದಾರಿ

ಯುವಕರು ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಗದ್ದಲ ಸಂಗೀತದ ಕಡೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.

4. ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅವಕಾಶ

ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕಲಾವಿದರು ಅವಕಾಶದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಮಂಕಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದೇವಾಲಯಗಳು ಅವರಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಬಹುದು.

5. ಮನಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ

ಶಾಂತ ಸಂಗೀತ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆತಂಕ, ಕೋಪ, ಅಶಾಂತಿ ಇವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಸಹಾಯಕ.

ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಂಗೀತ ಇರಬೇಕು?

ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ

ದೇವರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು
ಜೈನ ಭಜನೆಗಳು
ಹರಿದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು
ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವಚನಗಳು
ಸುಪ್ರಭಾತ ಗೀತೆಗಳು

ವಾದ್ಯ ಸಂಗೀತ

ನಾದಸ್ವರ
ಮೃದಂಗ
ವೀಣೆ
ತಬಲಾ
ತವಿಲ್
ಗಂಟೆ, ಶಂಖಧ್ವನಿ

ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಠಣ

ವೇದ ಮಂತ್ರಗಳು
ಶ್ಲೋಕಗಳು
ಜೈನ ಆಗಮ ಪಠಣ
ಧ್ಯಾನ ಸಂಗೀತ

ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಬಹುದು?

ಪ್ರತಿದಿನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರಭಾತ ಸಂಗೀತ
ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ವಾದ್ಯ ಸಂಗೀತ
ಸಂಜೆ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತನೆ

ವಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ/ಭಾನುವಾರ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಜೆ
ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಭಕ್ತಿ ಗಾಯನ
ಮಹಿಳೆಯರ ಭಜನಾ ಮಂಡಳಿ

ವಿಶೇಷ ಹಬ್ಬಗಳು

ರಥೋತ್ಸವದ ವೇಳೆ ನಾದಸ್ವರ ಮೆರವಣಿಗೆ
ದೀಪೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ
ಜೈನ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತೋತ್ರ ಗಾಯನ

ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ಯುವಕರಿಗಾಗಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಉಚಿತ ಸಂಗೀತ ತರಬೇತಿ

ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ:

ಗಾಯನ
ವೀಣೆ
ಮೃದಂಗ
ಭಜನೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಬಹುದು.

ಪ್ರತಿಭಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು

ಭಕ್ತಿ ಗಾಯನ ಸ್ಪರ್ಧೆ
ವಾದ್ಯ ವಾದನ ಸ್ಪರ್ಧೆ
ಶ್ಲೋಕ ಪಠಣ ಸ್ಪರ್ಧೆ

ದೇಶಿಯ ಸಂಗೀತ ಕ್ಲಬ್

ಯುವಕರಿಗಾಗಿ “ದೇವಾಲಯ ಸಂಗೀತ ಬಳಗ” ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು.

ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ

ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

ದುಶ್ಚಟಗಳಿಂದ ದೂರ

ಯುವಕರು ಮದ್ಯ, ವ್ಯಸನ, ಅಶ್ಲೀಲ ಮನರಂಜನೆಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಲು ಸಹಾಯ.

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ

ಸಂಗೀತಮಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಏಕತೆ

ಸಾಮೂಹಿಕ ಭಜನೆ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದ ಜನರನ್ನು ಒಂದಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಜೈನ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ

ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗೆ ಮಹತ್ವ ಇದೆ. ಮಧುರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಉದಾಹರಣೆ:

ಭಕ್ತಾಮರ ಸ್ತೋತ್ರ
ಉವಸಗ್ಗಹರಂ ಸ್ತೋತ್ರ
ನಮೋಕಾರ ಮಂತ್ರ ಗಾಯನ
ತೀರ್ಥಂಕರರ ಭಜನೆಗಳು

ಇವುಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಗಾಯನ ಮಾಡಿದರೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಈ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಗೊಳಿಸಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ದೇವಾಲಯ ಸಮಿತಿಗಳು

ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ
ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅವಕಾಶ

ಭಕ್ತರು

ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಂಗೀತ ಕಲಿಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸಬೇಕು
ದೇವಾಲಯ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕು

ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರು

ಉಚಿತ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ತರಬೇತಿ ನೀಡಬೇಕು

ಸಮಾಜದ ಯುವಕರು

ಭಜನಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಬೇಕು

ಘೋಷಣೆಗಳು

“ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಧುರ ಸಂಗೀತ – ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯ ವಾತಾವರಣ”
“ದೇಶಿಯ ಸಂಗೀತ ಉಳಿಸಿ – ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಸಿ”
“ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತವೇ ಮನಶಾಂತಿಯ ದಾರಿ”
“ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮೊಳಗಿದರೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸೌಹಾರ್ದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ”
“ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ – ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಹಾ ಜ್ಞಾನ”

ಸಮಾರೋಪ

ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶಿಯ ಸಂಗೀತ ಅಭಿಯಾನವು ಕೇವಲ ಕಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಲ್ಲ; ಇದು ಭಾರತೀಯ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಚಳುವಳಿ.

ಸಂಗೀತವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ದೇವರತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಧುರ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೊಳಗಿದರೆ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಪ್ರೀತಿ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.