ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ದಾರಿಗಳ ಅಭಿಯಾನ

“ಹಳೆಯ ವರದಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದಲ್ಲ — ಹೊಸ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು.”

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಕೇವಲ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಂಪತ್ತಲ್ಲ; ಅವು ನೀರು, ಮಣ್ಣು, ಗಾಳಿ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಬದುಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪತ್ತು.

2013ರಲ್ಲಿ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಪಡೆ ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಆ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಸುಮಾರು 37% ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಳೆದಿರುವುದರಿಂದ, ಇಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮಾಹಿತಿ, ಭೂಬಳಕೆ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ನೂತನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.

🔹 ೧. ನೂತನ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ನೂತನ ವರದಿಗೆ ಅವಕಾಶ

ಹಳೆಯ ವರದಿಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು ಎಂಬ ಎರಡು ತುದಿಗಳ ಬದಲು:

• ಇಂದಿನ ಉಪಗ್ರಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸುವುದು.
• ಹೊಸ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು.
• ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು.
• ಭೂಕುಸಿತ, ಪ್ರವಾಹ, ಬರ, ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮುಂತಾದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು.
• ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು.
• ಕೃಷಿ, ಅರಣ್ಯ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವುದು.

ಇವೆಲ್ಲದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೂತನ ವರದಿ ಅಥವಾ ಪರಿಷ್ಕೃತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸೋಣ.

🔹 ೨. ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ

ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಜನರದ್ದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ.

ನೀರು ಎಲ್ಲರದು.
ಗಾಳಿ ಎಲ್ಲರದು.
ಮಣ್ಣು ಎಲ್ಲರದು.
ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಎಲ್ಲರದು.
ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪತ್ತು ಇಡೀ ದೇಶದ್ದು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಇಡೀ ದೇಶದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂಬ ಅರಿವು ಜನರಲ್ಲಿ ಮೂಡಬೇಕು.

🔹 ೩. ಜನರ ಸಲಹೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಅವಕಾಶ

ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು:

ಜನರು → ರೈತರು → ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳು → ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು → ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು → ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು → ಉದ್ಯಮಿಗಳು → ಕೃಷಿಕರು → ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು → ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು → ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ

ಎಲ್ಲರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.

ಈ ಹಿಂದೆ ಕೂಡ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯಕ್ಕೆ ತಂದು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾಗೀದಾರರಿಂದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಆ ಅನುಭವವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು.

🔹 ೪. “ಪ್ರಕೃತಿ ಮೂಲ ಅಭಿಯಾನ”ಕ್ಕೆ ಒತ್ತು

ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.

ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬ:

ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸಲಿ.
ಮಣ್ಣನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ.
ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಿ.
ಗಾಳಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿಡಲಿ.
ಜೀವಜಾಲವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಿ.

ಪ್ರತಿ ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು, ಗ್ರಾಮ, ನಗರ, ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ “ಪ್ರಕೃತಿ ಮೂಲ” ಎಂಬ ಚಿಂತನೆ ಬೆಳೆಯಬೇಕು.

🔹 ೫. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ

ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಲ್ಲ.

ಅದೇ ರೀತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದೂ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ.

ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಹಾನಿ ಕಡಿಮೆ — ಜನರ ಬದುಕಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಹೆಚ್ಚು — ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಅವಕಾಶ — ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ

ಇಂತಹ ಸಮತೋಲನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕು.

🔹 ೬. ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಮುಕ್ತ ಸಂವಾದ

ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿಯ ಅನುಷ್ಠಾನ ಕುರಿತು ಜನರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆತಂಕ, ನಿರೀಕ್ಷೆ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಜನಪರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಲಿ.

🌱 ನಮ್ಮ ಸಂಕಲ್ಪ

ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ರಕ್ಷಿಸುವ ವಿಷಯವಾಗಿ ನೋಡದೆ — ಬದುಕಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಅರಿಯೋಣ.

ಪ್ರಕೃತಿ — ಪರಿಸರ — ಪಂಚಭೂತಗಳು — ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಉಸಿರು.

ಈ ಉಸಿರು ನಿಲ್ಲದಿರಲು, ನಮ್ಮಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೂ ಮಾಡೋಣ.

📢 ಘೋಷವಾಕ್ಯ

“ಪ್ರಕೃತಿ ನಮ್ಮ ಮೂಲ — ಪಂಚಭೂತಗಳು ನಮ್ಮ ಉಸಿರು — ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ನಮ್ಮ ಹೊಣೆ.”

“ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯೆಂದು ಮಾತ್ರ ನೋಡದೆ, ಇಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನ, ಜನರ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ನೂತನ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳೋಣ.”